Advertentie
Biotopia de finale
De afgelopen maanden heb ik met regelmaat biotopia bezocht. Nu, aan het begin van de zomer, is de grootste drukte voorbij en wordt het tijd om het project af te ronden.
Dagelijks loop ik langs 'mijn' stukje natuur en kijk altijd even of er nog iets leuks te beleven is.
Gisteravond in de schemer zag ik een waterhoen dat probeerde haar jong het riet in te lokken. De kleine had duidelijk geen zin en bleef net voor het riet zitten. Moeder hoen pikte hem/haar in zijn nek en trok hem een stukje het riet in. De kleine piepte hard en schel, maar liet zich toch steeds een stukje verder naar binnen trekken. Uiteindelijk was moeder hoen aangekomen bij de staart van haar jong en met een elegant konthupje verdween het jong in het riet, waarna het zijn snavel hield. Ik moest er om lachen. Altijd het zelfde met dat grut. Ze willen nooit naar bed.
Ook in de toekomst zal ik vast nog vaak kijken naar dit stukje natuur in de stad, maar voor deze natuuropdracht is het klaar. Ik heb met veel plezier geobserveerd en beschreven. Het determineren was niet altijd makkelijk, maar heeft me wel het één en ander geleerd.
Ik hoop dat jullie het net zo leuk vonden om te lezen als ik om te maken.
Gezond gedrag
Gezond gedrag
Onderwerp: Overgewicht en hoe wordt dit veroorzaakt/voorkomen
Motivatie:
Ik heb dit onderwerp gekozen, omdat dit momenteel heel actueel is.
Op de basisschool van mijn eigen kinderen komt de GGD zelfs in groep 6 wegen en meten en biedt ouders met kinderen met overgewicht hulp aan in de vorm van begeleiding door een diëtiste.
In dit onderwerp kan ook een aantal van de aangegeven onderwerpen gevangen worden. Zo zal ik aandacht besteden aan het verband tussen gezond eten en overgewicht en lichaamsbeweging en overgewicht.
Soort kinderen:
Mijn stageschool bevindt zich in een klein dorp tussen Leiden en Alphen a.d. Rijn. De leerlingen van de school zijn voor 99% blanke, Nederlandstalige kinderen.
Het is een Protestants Christelijke school met 10 groepen (Alleen de kleutergroepen en groep 4 zijn ‘dubbel').
Het is een duidelijke plattelandsgemeente met een sterke gemeenschapszin.
Hoewel lang niet alle kinderen op een boerderij wonen. Iedereen kent iedereen.
In de stageklas (24 leerlingen) zitten 4 leerlingen met een duidelijk overgewicht en 3 leerlingen die fors zijn, maar (nog) niet in aanmerking komen voor de term overgewicht. (Ik heb de leerlingen overigens niet gewogen; deze gegevens zijn gebaseerd op visuele observatie van mijn mentrix en mij).
Overigens zijn er ook 4 leerlingen die dusdanig smal zijn dat de term ondergewicht zich opdringt.
Theorie over het onderwerp:
Mijn eigen theorie (gebaseerd op observatie en deductie) is dat in een rustige plattelandsgemeente overgewicht minder vaak voor komt dan in de stad.
Tevens ben ik van mening dat zowel welvaartsvoedsel als de hoeveelheid tijd die doorgebracht wordt binnenskamers (achter de computer/t.v.) van invloed is op het al dan niet ontstaan van overgewicht.
Binnen mijn onderzoek laat ik overgewicht ten gevolge van een lichamelijke aandoening (diabetes etc) buiten beschouwing. Deze ‘dikke’ kinderen zijn er altijd geweest en niet verantwoordelijk voor de stijging van het overgewicht onder jongeren.
Wel wil ik kijken naar verband tussen ouders en kind.
Volgens deskundigen op het gebied van gezondheid wordt overgewicht veroorzaakt door te veel of onjuiste voeding. Te weinig lichaamsbeweging draagt ook bij tot overgewicht evenals erfelijke aanleg (gestimuleerd door verkeerde eetgewoonten), ziekte en medicatie.
Overgewicht door gendefecten zijn zeldzaam, maar komen voor.
Een andere oorzaak kan zijn ondervoeding van de moeder in de eerste 3 maanden van de zwangerschap gevolgd door adequate voeding gedurende de rest van de zwangerschap.
Bron:www.gezondebasis.nl
Het VU gaat nog verder en legt de oorzaak bij cola, chips en chocolade in combinatie met computer spelen en tv kijken. Er wordt te weinig buiten gespeeld volgens dit onderzoek.
Ook de ouders krijgen een deel van de verantwoordelijkheid voor het overgewicht op zich geschoven in de vorm van een te druk bestaan met daarbij horend fast food, kant en klaar maaltijden en “mona”toetjes. Feit is dat tegenwoordig diabetes type 2 (voorheen ouderdomssuiker) ook voorkomt bij jonge kinderen. Een onrustbarende ontwikkeling.
Bron: www.vumc.nl
Vragen in de stageklas:
Ontbijt je iedere ochtend?
Waarmee?
Noteer een week lang wat je elke avond eet.
Hoeveel snoepjes/chips/koekjes per dag mag je?
Hoe lang zit je iedere dag achter de computer?
Hoe lang kijk je t.v.?
Hoe lang speel je buiten?
(Omdat het hier een groep 4 betrof heb ik het aantal vragen beperkt gehouden).
Uit deze vragen kwam dat 20 van de 24 kinderen iedere dag ontbijten. Van de 4 die aangaven niet altijd te ontbijten bleek dit slechts incidenteel niet het geval te zijn.
De leerlingen eten voornamelijk brood of ontbijtgranen. 1 leerling eet pap en 2 crackers.
Uit de vraag wat er zoal als diner geserveerd wordt komen zeer verrassende uitkomsten. Er wordt deels alleen Hollands gegeten en deels voornamelijk buitenlands. In een aantal gezinnen betreft het een mengeling.
In de meeste gezinnen staat 1 keer per week patat op het menu. 1 leerling kwam terug met een lijst van afhaal- en snelklaar maaltijden – het bleek echter dat dit gezin midden in een verbouwing zat. Ook brood staat bij een groot aantal gezinnen wekelijks op het menu. Dit brood wordt soms vergezeld van vlees (hamburgers/kroketten) echter ook wel van soep of salade.
Het snoepgedrag varieert van 1 á 2 tot onbeperkt (1 leerling). Opvallend is dat bij gescheiden ouders de kinderen over het algemeen meer mogen snoepen dan bij getrouwde stellen. Ook de plaats in het gezin bleek hierin van belang.
Hoe lager het kind in de kinderrij stond, hoe meer snoep.
Ook bij de vraag hoeveel tijd er wordt doorgebracht achter een vierkant beeldscherm (t.v. en computer) liepen de mededelingen uiteen.
Opvallend is dat de twee grootste computeraars elkaars tegenpolen zijn.
De één heeft duidelijk last van overgewicht, de andere heeft duidelijk ondergewicht. Beiden gaven aan niet of nauwelijks buiten te spelen.
Over het algemeen wordt op weekdagen 1 à 3 uur achter een beeldscherm door gebracht.
1 leerling gaf aan eigenlijk nooit achter de computer te zitten of tv te kijken. Hij is altijd buiten aan het ‘zooien’. Deze jongen viel ook in de categorie ‘ondergewicht’.
Gedragsverandering:
Aangezien het hier kinderen uit groep 4 betreft waarbij het onderwerp niet als zodanig speelt en ik wil voorkomen dat kinderen die, tot nu toe, geen sociale overlast ondervinden van hun overgewicht, dit nu wel gaan ervaren heb ik dit onderwerp omzichtig aangepakt.
Ik ben uit gegaan van de ouders (een aantal ouders is ook niet heel erg slank). De meeste kinderen wisten wel iemand die een kilootje kleiner zou kunnen zijn. We hebben een inventarisatie gemaakt van de mogelijkheden om dit voor elkaar te krijgen zonder direct verband te leggen tussen de kinderen en overgewicht.
De kinderen gaven zelf aan dat meer fietsen in plaats van met de auto gaan en minder chips of chocolade eten zou moeten helpen.
Ze waren het er wel over eens dat fietsen als het regent niet echt fijn is en met grote boodschappentassen ook niet. Ook zagen ze zelf ook wel in dat niet snoepen best moeilijk is – het is ook zo lekker!!
Een gedragsverandering zal mijns inziens, zeker op deze leeftijd, geïnitieerd en bewaakt moeten worden door de ouders. Ik denk dat op deze leeftijd niet van kinderen verwacht kan worden dat zij hun eigen gedrag corrigeren en blijvend wijzigen. Wel denk ik dat het voor sommige kinderen goed zou zijn als zij zouden proberen minder te snoepen en meer te bewegen.
Ik denk echter dat gezien het sociale taboe op overgewicht het niet opportuun is dit nu klassikaal aan te geven. Wel hebben we het gehad over het verband tussen veel snoepen en overgewicht en weinig bewegen en overgewicht.
Ook hebben we gesproken over het niet gezond zijn van snoep (in grote hoeveelheden).
Informatieve sites
www.vumc.nl
www.gezondebasis.nl
www.opvoedadvies.nl/gewicht.htm
http://www.ggdzhn.nl/pool/1/documents/okido.pdf
(educatieproject overgewicht GGD Zuid-Holland Noord)
Conclusie:
In mijn onderzoek ben ik tot de conclusie gekomen dat er een verband bestaat tussen veel snoepen, weinig bewegen en overgewicht, echter dit is geen absolute regel!
Kinderen die aangaven veel buiten te spelen konden toch ‘last’ hebben van overgewicht, terwijl kinderen die aangaven hun tijd voornamelijk achter de computer door te brengen zelfs ondergewicht kunnen vertonen.
Mijns inziens is het dan ook een combinatie van factoren als erfelijkheid en levensstijl die maken dat het ene kind wel te maken krijgt met overgewicht en het andere niet. Het bleek in de praktijk niet mogelijk een direct verband tussen ouders en kinderen te onderzoeken, daar ik slechts een klein deel van de ouders heb kunnen observeren gedurende de onderzoeksperiode.
Tevens is van belang hoe de maaltijden in elkaar zitten qua voedingswaarde en energie opbrengst. Het voerde mij echter te ver om voor dit verslag de voedingswaarden van de diverse maaltijden te berekenen en naast elkaar te leggen. Ik denk dat dergelijk onderzoek beter en accurater uitgevoerd kan worden door professionals zoals van het VU.
Lessuggesties:
Dit onderwerp leent zich uitermate voor het maken van een langlopende lesserie.
Allereerst zal (zeker in groep 4) minimaal één les besteed moeten worden aan de spijsvertering. Kennis van wat er gebeurt met elke hap die je neemt is onontbeerlijk om een gedragsverandering respectievelijk inzicht in de oorzaken van overgewicht bij kinderen te bewerkstelligen
In dit kader kan men denken aan speciale gymnastieklessen die geheel toegespitst zijn op het verbranden van calorieën.
De leerlingen zouden dit zelf bij kunnen houden aan de hand van lijsten waarop het aantal verbrande calorieën per oefening staat.
Doel van deze les is het je bewust worden van het verband tussen beweging en voedselverbranding.
Ook kan een aantal lessen in het teken staan van voedingsmiddelen.
Welke voedingsmiddelen zijn gezond, welke minder en welke ronduit ongezond.
Hoeveel eten de kinderen van elk van deze groepen en wat vinden ze van deze voedingsmiddelen.
De kinderen kunnen ook zelf thuis turven wat er zoal geconsumeerd wordt.
Doel van deze les voor de leerlingen is uiteraard het inzicht krijgen in het verband tussen voedsel en overgewicht.
Een leuke les kan ook zijn het introduceren van gezonde voedingsmiddelen (in vervolg op de vorige les) die door één of meerdere kinderen van de klas waren aangegeven als smakelijk.
Hierbij kunnen ouders bijdragen door het aangegeven gerecht te koken/bakken etc. en een buffet aan te richten van smakelijke/gezonde gerechten die voor een ieder laagdrempelig toegankelijk zijn.
Kinderen zijn over het algemeen prima bereid iets nieuws te proberen als een ander die zij kennen en vertrouwen zegt dat het lekker is. Nieuwe gerechten zonder aanprijzing worden zeker op de leeftijd van mijn stagekinderen met wantrouwen benaderd.
Het is hierbij overigens niet van belang of het gerecht thuis wordt geserveerd bij een kind met overgewicht of niet. Zoals eerder aangegeven wil ik voorkomen dat een nog niet bestaand stigma in de klas ontstaat.
Doel voor de leerlingen bij deze oefening is het leren eten/kennismaken met gezonde voedingsmiddelen in zijn diverse verschijningsvormen.
In het mooiste geval leert de leerling het bepaalde voedingsmiddel/gerecht waarderen en voegt dit toe aan zijn voedingspatroon. (Uiteraard is men hierbij voor een groot deel afhankelijk van de medewerking van de ouders, echter mijn ervaring is dat uitbreiding van het maaltijdarsenaal door de meeste ouders wordt toegejuicht. Kinderen zijn niet altijd even makkelijk met eten).
Vervolg traject:
Het is van belang deze lessen met een zekere regelmaat te herhalen gedurende de komende jaren. Uiteraard dienen de lessen per jaar aangepast te worden aan de reeds vergaarde kennis en de didactische leeftijd van de diverse leerlingen. Tot op heden vormt voedseleducatie nog geen onderdeel van het lespakket.
Ik ben echter van mening dat goede educatie op dit gebied een grote rol kan spelen bij het terugdringen van overgewicht bij (zeer) jonge kinderen.
Zeker in combinatie met bijvoorbeeld een GGD is er veel te winnen op dit terrein.
Een levendige ochtend
Deze keer ben ik lekker in de ochtend gaan kijken bij biotopia. Het futennest was leeg en even was ik bang dat het hetzelfde lot was beschoren als de zwanen, maar opeens kwam daar uit het niets vader fuut aanzwemmen met drie kopjes bovenop zijn rug. Drie prachtige kleine kuikentjes!!
Ik heb in de middag (vanwege het tegenlicht) heleboel foto's gemaakt en daar een selectie uit gemaakt en onder de rubriek foto's gezet.
Biotopia zelf groeit als kool. Het overgrote deel van het riet overstijgt mijn lengte en het is een dichtbegroeid gebied geworden zoals je hieronder kunt zien.
Met een roeiboot ben ik met de kinderen naar biotopia gevaren en heb vandaag een hoop nieuwe planten gevonden. Het zwanennest was voor ons niet bereikbaar, maar we hebben wel ontdekt dat aan biotopia een mooie aarden wal heeft met daarop vele planten die je in zo'n vochtig gebied niet zou verwachten (zoals de grote klaproos). We hebben vele blaadjes verzameld en een aantal kunnen determineren. Een aantal kunnen we niet terug vinden in de boeken en ook daar hebben we een foto van gemaakt en op het log gezet. Als iemand weet welke planten deze bladeren kwijt zijn lees ik het graag. Je vindt de foto onder linaeus lijst.
Het was een mooie, warme dag. De zon scheen stralend en op het water was het redelijk rustig. Wel kwam er af en toe een roeiboot voorbij wat voor een enorme heisa in het water zorgde. Ouderdieren begonnen vreselijk te piepen en roepen en de jongen wisten niet hoe snel ze weg moesten komen, respectievelijk op papa's rug.
Een echt leuk gezicht vond ik het voeren van de kleine visjes door de vader en moeder aan de jonge futen. Op 1 van de foto's zie je ook dat een van de ouders een vis in zijn snavel heeft en de jongen heel hard aan komen zwemmen om hem in ontvangst te nemen.
Nieuw leven in biotopia
Veilig op de rug van papa
Nog maar 1 van de 3 over, maar deze doet het prima
Lekker zwemmen onder het toeziend oog van moeder
Wie wil er een visje?
Even de dagelijkse zorgen van je afspoelen
Moedeer geniet van haar vrijheid na zo lang op het nest te hebben gezeten.
Volg je moeder!!
Familie meerkoet en meneer fuut in 1 plaatje.
Zoals goed te zien op de foto's zijn er uit het futennest 3 jongen gekomen. Op de allereerste foto zitten ze op de rug van hun vader. Later zwommen ze los.
Ook de meerkoeten hebben een jong (het waren er eerst drie, maar volgens de harde regels van het meerkoetengezin is er nu nog maar 1 over).
Wie weet wat dit voor planten zijn?
Hierbij een foto met een aantal bladeren, die ik niet kon terugvinden. Wie het weet mag het mailen!!
Bewolkt met af en toe een bui
Ik ben net weer even bij biotopia gaan zitten. Het was bewolkt en een graad of 20.
Ik zat heel aangenaam aan de waterkant en kon van daaruit goed de activiteiten van de familie Fuut gadeslaan. De eieren zijn zo te zien nog niet uit, maar er werd heel hard gewerkt aan het nest. Gedurende de 45 minuten die ik aan de waterkant heb doorgebracht is er niet anders dan gebouwd aan het nest.
De zwanen hebben hun nest gelaten voor wat het is. Ze zwemmen verderop in de sloot en kijken niet meer om naar biotopia.
Er springt plotseling een visje uit het water. Het beestje is ongeveer 5cm lang en vrij plat. De bovenzijde van de vis is donker en de onderzijde vrijwel wit. Hij springt echt een aantal cm uit het water om vervolgens op zijn rug weer te water te gaan. (Net een mini-orka).
Ook zie ik een soort zwarte kopspelden (1 à 2 cm lang) in het water (geen kikkervisjes). Ze hebben stipjes op hun rug en lijken bij nadere beschouwing nog het meest op een ouderwetse geslagen nagel.
Ondertussen scheert er een fors uitgevallen zilvermeeuw over mijn hoofd.
Aan de overkant staat in het water een plant met een soort lang uitgevallen koolbladeren. Ik kan hem niet terug vinden in de boeken, maar zal hem blijven zoeken. De gele lis even verderop (her) ken ik wel en ook de witte waterlelie vergt niet veel denkwerk. Wel is het er maar 1 en is ie pas niet open, wat een mooi contrast geeft met de dotters om hem heen.
Opeens springt het visje weer omhoog! Ik schrik er haast van in deze serene stilte (alleen verstoord door incidenteel voorbij rijdend verkeer).
Terwijl er een grutto overvliegt (duidelijk herkenbaar aan de roep van zijn eigen naam), komt vader knobbelzwaan aanzwemmen. Hij begint op nog geen 2 meter van mij vandaan het gras van de kant te eten. Wel vreemd dat dit tot voor kort zeer dreigende dier nu niet eens naar me sist en gewoon gaat zitten eten.
Ondertussen zwemmen de eenden af en aan. Ik zie bedroevend weinig jonkies en vrees dat de blauwe reiger aan de overkant in het hoge riet een topdag heeft gehad.
Naast mij zoekt een kleine hommel met een oranjerood achterlijf dat beduidend donkerder is dan van een 'normale' hommel naar nectar. Het blijkt een Steenhommel te zijn. Ondertussen wordt ik beklommen door een kruisspinnetje van 1 à 2 mm groot. Zelfs zo klein hebben ze al een duidelijk herkenbaar wit kruis op hun rug. Dat zou je toch niet zo snel verwachten.
Het weer wordt steeds drukkender en het voelt alsof het zal gaan onweren. Ook steekt er steeds meer wind op.
Er vliegt een halsbandparkiet over en die begint in één van de bomen van biotopia een heel 'verhaal' op te hangen in allerlei toonaarden en variaties.
In het water zie ik steeds clusters van luchtbellen. Ik vermoed dat er dan vissen voorbij komen, maar zeker ben ik er niet van. Het water is te troebel om zo diep te kunnen zien. Het springvisje is in ieder geval opgehouden met springen en laat zich verder niet meer zien.
Het water stroomt behoorlijk snel van links naar rechts langs mij, echter na ongeveer een minuut of twintig gaat het ineens de andere kant op stromen (zonder duidelijke aanleiding). Wel gaat de wind wat liggen.
4 Eksters zitten elkaar achterna tussen de bomen van biotopia. Ze maken hierbij een behoorlijke hoeveelheid herrie.
Ik zie nog een piepklein wit vlindertje van ongeveer 1 cm. boven de kant fladderen en dan wordt de dreiging werkelijkheid. Het begint gestaag te regenen. Dit lijkt mij een mooi moment om naar huis te gaan.
collegegebonden opdracht 1 en 3
Collegegebonden opdracht 1 en 3 zijn toetsen die je via blackboard moet maken. Dit zijn een cito toets en een determinatie toets. Beiden heb ik gemaakt, echter kunnen niet hier op het blog geplaatst worden.